Een paard kopen


door Neel Gottschald.

Het is altijd een probleem om te beslissen welk paard bij je past en hoe je, nadat je het hebt gevonden, moet handelen.

Ik heb geprobeerd een beetje voor jullie op een rijtje te zetten waaraan je moet denken en hoe je kunt handelen bij de aankoop van een paard.

Je vindt daarnaast ook nog een commentaar van een ‘echte’ juriste.

Onderzoeksplicht
Je hebt als koper een onderzoeksplicht, dat wil zeggen, dat je het paard mag laten keuren of onderzoeken door een veearts als je dat wilt. Het is geen wettelijke verplichting om dit te doen, maar in ieder geval raadzaam. Je voldoet hiermee aantoonbaar aan je onderzoeksplicht als er achteraf juridisch gesteggel ontstaat omdat er toch iets aan het paard blijkt te mankeren.

Vergeet echter niet: een keuring is en blijft een momentopname! Een paard kan op de dag van de keuring 100% goedgekeurd worden en een week later toch ziek zijn of niet rad. Of andersom, een paard wat afgekeurd wordt op enige gronden, kan bij een herkeuring fluitend er doorheen komen. Dus vraag bij twijfel altijd een second-opinion.

Een en ander hangt ook af van de dierenarts en hoe hij/zij sommige dingen beoordeelt. En hoe vaak ze paarden keuren. Iemand die dat wekelijks doet zal het allicht beter kunnen beoordelen dan iemand die normaal alleen cavia’s en katten behandelt en voor jou wel je paard wil keuren. Maar geleerd hebben ze het allemaal. Kies in ieder geval zélf je dierenarts en laat dit niet de verkoper doen! Ook al zal de dierenarts te goeder trouw zijn, het is voor beide partijen safer als de koper de dierenarts bepaalt.

Als je twijfelt bij de benen kunnen er b.v. foto’s worden gemaakt. Dat is in sommige gevallen raadzaam. Maar als op zulke foto’s iets te zien is, wil het nog niet zeggen dat het paard volledig onbruikbaar is. Het is daarnaast ook nog een kostbaar onderzoek, het kan wel de waarde van het paard bepalen.

Het is ook hier belangrijk dat je een goede dierenarts/kliniek kiest, in wie je vertrouwen hebt en wiens oordeel je aanneemt.

Supermens / -paard
Vergeet bij alle onderzoeken ook dit niet: er zijn (bijna) geen mensen die niet een gebrek hebben: een zere rug bij tijd en wijle, een kapotte knie, iets aan de handen, slechte conditie, veel hoofdpijn. Het zijn maar voorbeelden, maar noem maar op. Maar al die mensen kunnen over het algemeen best hun werk doen en dat wordt ook van ze verwacht. In een uiterst geval wordt iemand afgekeurd, maar daar gaat dan heel wat aan vooraf.

Het is daarom m.i. ook niet mogelijk een dier te vinden wat 100% perfect is. Net zoals er geen supermens is, bestaat ook geen superpaard. Iedereen heeft weleens iets.

Belangrijk is daarom af te wegen, wat je met je paard wilt en wat je gebruiksdoel is. Wil je sportwedstrijden rijden, dan wordt iets heel anders van het paard gevraagd dan bij recreatieve strandritten met daar tussendoor eens een Hestagaman-wedstrijdje. Dat tweede kun je al gauw van de meeste paarden vragen. Maar wil je hogerop, is het wel belangrijk diepgaandere onderzoeken te laten doen, want je paard moet het lichamelijk wel aan kunnen.

Wil je alleen met een merrie fokken? Dan is het van belang dat er geen erfelijke afwijkingen zijn, maar sommige andere blessures hoeven een paard bij het dragen van een veulen niet te hinderen. Belangrijk is wel, dat het paard geen pijn erbij lijdt (bijv. rugblessure of beenblessure en een zwaar veulen in de buik).

Hoge verwachtingen
Koop je een paard, wil je daar zo lang mogelijk plezier van hebben. Er is ook vaak veel geld mee gemoeid, en daarom wil iedereen zoveel mogelijk zekerheid. Maar dat is nou juist het punt. Een paard is een levend wezen en kan nooit op dezelfde manier worden beoordeeld als een ‘ding’. Een fiets zal altijd doen wat je ervan verwacht, het draagt je en als je zelf niet remt ga je onderuit. Daarvan heb je zekerheid.

Een paard is nog altijd redelijk onvoorspelbaar. Alle paarden hebben weleens een dag dat ze wat meer schrikken of wanneer ze eens niet vooruit of ergens niet langs willen. Dat hoort nu eenmaal bij het dier en je kunt daarom niet zeggen dat het ‘niet deugt’. Dan had je maar een fiets moeten kopen!

Het gebeurt ook vaak genoeg dat iemand een paard koopt zonder keuring vooraf en er evengoed heel veel jaren plezier mee heeft. En er zijn heel veel mensen die een heel leuk dier (met een klein gebrek, waarbij het dier best bruikbaar blijft) laten staan, maar die voor de rest heel goed bij de eigenaar had gepast en ook lang plezier had gegeven.

Teruggaverecht
Het kopen van een paard is sowieso een hele persoonlijke keus, en die moet je uiteindelijk altijd zelf doen. Hoeveel risico wil je nemen en hoeveel kun je nemen? Als je toch al niet veel geld hebt, is het wel belangrijk dat je niet je laatste hemd voor het paard geeft en je dan een kat in de zak hebt gekocht.

Niet alleen wat betreft gezondheid moet het paard voldoen, maar ook wat betreft je verwachtingen. Er zijn een aantal regels wanneer je een paard mag teruggeven, maar je moet er wel rekening mee houden, dat je dat wat gezondheid betreft alleen kunt doen als je het dier hebt laten keuren. Want, zoals ik in het begin al schreef, heb je een ‘onderzoeksplicht’

Afspraken
Wat betreft verwachtingen, moet je goede afspraken met de verkoper maken. Als je van tevoren al weet dat de eigenaar het paard niet terug neemt als het niet aan je verwachtingen voldoet, dan kun je je bedenken. Maar denk ook aan de verkoper, die ook een zeker risico loopt als hij of zij het paard ‘op proef’ geeft.

Als je met de verkoper afspraken kunt maken, doe dat dan. Mocht degene niet willen dat je het paard probeert, neem het haar of hem dan niet kwalijk maar ga er zelf een paar keer heen om te proberen. Je moet je voorstellen wat er door onkunde allemaal mis kan gaan met het dier, en het daarna onverkoopbaar of minder makkelijk wordt. Het is (wederom) tenslotte geen fiets.
Als iemand door onbewuste onkunde het dier schade toebrengt en dan van mening is, het komt door wangedrag van het dier heb je al een probleem.

Kijk kritisch naar jezelf
Als jij altijd geweldig op de manege op ieder paard kon rijden, wil dat nog niet zeggen dat je op een wildvreemd paard bij een bosrit de baas blijft over het dier, maar een andere persoon misschien wel. Dus wees kritisch tegenover jezelf en leg de lat niet te hoog.

Juridische maatregelen
Krijg je het paard niet op proef maar koop je het na een keuring, zijn er nog wat juridische maatregelen die je kunt nemen, als het paard toch niet is wat je ervan verwacht.
Let er wel bij op, dit geldt over het algemeen bij het kopen bij bedrijven, als je een paard bij een particulier koopt heb je minder rechten.
Dat wil trouwens zeker niet zeggen, dat je bij een particulier slechter af bent. Tenslotte hebben deze mensen de dieren vaak met ‘hart en ziel’ groot gebracht en verkopen ze het paard vaak niet uit winstbejag maar omdat het er teveel worden of omdat ze zelf niet meer kunnen rijden of het niet meer kunnen betalen.
Bij een bedrijf heb je vaak meer keuze, maar in het geheel genomen is waar je koopt heel persoonlijk.
Een particulier ‘kent’ zijn paard door en door, bij een bedrijf wisselt het bestand vaker en is het verleden van een (voor de verkoop gekocht) paard niet altijd helder. Maar veel bedrijven hebben ook zelf gefokte paarden en dan geldt hetzelfde als bij een particulier.

Maak je keuze zelf
Als je uiteindelijk zover bent en je hebt het paard van je dromen gevonden, laat je dan niet teveel beïnvloeden door derden. Het is vaak zo, dat de beste stuurlui aan wal staan. Jij moet van je paard kunnen houden en ermee willen werken, en het gaat vaak vanzelf goed, als je er van begin af aan een goed gevoel bij hebt.
Deskundigheid van anderen is natuurlijk gewenst, maar het moet je keuze niet beïnvloeden. Waar jij lekker op kunt rijden is voor een ander misschien te snel of te langzaam of te klein of te groot of de gangen zijn niet lekker of of of…

Tot slot: verzekering
Moet je je paard nu wel of niet laten verzekeren? Als je weinig te besteden hebt is het toch wel handig het dier ‘voor de dood’ te laten verzekeren. Dat is een minimale verzekering waarbij uitgekeerd wordt als het dier overlijdt. Daarbij ingesloten is meestal brand en diefstal en sommige operaties. Er zijn genoeg verzekeraars die nog betaalbaar zijn en je hebt tenminste je geld terug, mocht je paard verongelukken o.i.d.
Ziektekostenverzekeringen bestaan ook, maar die hebben heel wat kleine lettertjes en je moet de verzekeraar iedere keer op de hoogte brengen en vaak met dierenartsenverklaringen, wat behoorlijk in de papieren kan lopen. Het is dus de vraag of je dat wilt doen en of het opbrengt wat je ervan verwacht. Lees altijd eerst goed de kleine lettertjes voordat je een verzekering afsluit.

Er zijn een aantal bekende verzekeraars voor paardenverzekeringen:
• Hippo paardenverzekeringen
• EFO (eerste Friese Onderlinge)
• Fairmount
• Interpolis

En vast nog een paar meer die ik niet ken. Mijn dierenarts zei altijd: ‘of een verzekering goed is weet je pas wanneer hij uit moet keren. Voor die tijd zijn ze allemaal de beste’. Ga daarom op ervaringen van anderen af als je kunt.

Wat zegt de juriste?
(door Mr. Maeike Woelinga)

Allereerst moet je een onderscheid maken tussen consumentenkoop, dwz koop/verkoop tussen enerzijds een consument en anderzijds een bedrijf, en een koop/verkoop tussen bijvoorbeeld twee consumenten of twee bedrijven. Als er sprake is van een consumentenkoop gelden er speciale extra wettelijke regels.

Eerst het algemene. Juridisch gezien is dat eigenlijk simpel. Er moet geleverd worden datgene wat is afgesproken. Gebeurt dat niet dan moet de koper eerst de verkoper in de gelegenheid stellen om z’n “fout” goed te maken. Dus om alsnog dat te leveren wat is afgesproken. Gebeurt dat alsnog niet, of is dat bij voorbaat onmogelijk dan kan de koper de koop ontbinden en/of schadevergoeding vragen. In dit soort gevallen moet de koper bewijzen dat het paard ten tijde van de levering niet aan de gestelde eisen cq. de afspraak voldeed. Lukt dit bewijs niet, dan heeft de koper pech.

En ook handig om te weten is dat als partijen niets afwijkends afspreken het risico verschuift van de verkoper naar de koper op het moment van levering. Dus als het paard na de overeenkomst, maar voor de feitelijke levering dood in de wei neervalt, dan is dat het risico voor de verkoper. Gebeurt dit na de levering, dan is het het risico van de koper.

In het geval van een consumentenkoop (dus bedrijf-consument) zijn er een aantal extra beschermende bepalingen van kracht. De belangrijkste is dat gedurende de eerste 6 maanden na de koop er een omkering van de bewijslast is. D.w.z. dat als de koper bij de verkoper terug komt met een verhaal dat het paard een gebrek vertoont, de verkoper moet bewijzen (wil die aan de claim ontkomen) dat het gebrek pas later is ontstaan en ook niet in de kiem al aanwezig was op het moment van het sluiten van de koopovereenkomst. Lukt dit bewijs niet, dan moet verkoper of alsnog een goed paard leveren of wordt de koop ontbonden. E.e.a. al of niet met schadevergoeding. (cq een korting)

Dit ziet er op zich vrij simpel uit, maar in de praktijk begint het gezeur altijd om de vraag wat er precies is afgesproken. Want wat had koper op grond van de onderhandelingen mogen verwachten. En heeft verkoper alles gezegd wat die had moeten zeggen en heeft koper wel zelf voldoende onderzoek (laten) instellen. De wet geeft de verkoper een informatieplicht en de koper een onderzoeksplicht. Dus weet de verkoper dat het paard zomereczeem heeft dan moet hij dat melden. Daar tegenover staat dat koper niet kan klagen over iets wat hij zelf heel snel had kunnen zien. Koopt hij een zwart paard en blijkt het bewuste paard een schimmel te zijn, dan is dat iets wat koper zelf eenvoudig had kunnen constateren. Hierover kan hij dan niet bij verkoper aankloppen. De informatieplicht en de onderzoeksplicht overlappen elkaar vaak. Dan wordt er een afweging gemaakt wie het grootste verwijt te maken valt.

Mijn advies aan zowel koper als verkoper is om vooral heel duidelijk te zijn. Koper t.a.v. zijn eisen en verkoper t.a.v. de eigenschappen van het paard. Daarbij staat de verkoper een stuk sterker als hij/zij koper ruim de gelegenheid heeft gegeven om grondig onderzoek te doen en op het paard te rijden. Als koper een speciaal doel met het paard heeft is het verstandig dat koper dit ook meldt. Blijkt namelijk later dat het paard niet geschikt is voor dat specifieke doel en dit specifieke gebruik is niet bij de koop gemeld, dan is verkoper niet aansprakelijk voor dit “gebrek”. (eea als het gebrek wel gerelateerd is aan dat specifieke doel) Verkoper mag er namelijk van uit gaan dat koper de gangbare normale dingen met z’n paard gaat doen.

Een voorbeeld:
Verkoper verkoopt een net ingereden 4-ganger. Koper heeft het paard bekeken en op gereden. Koper is een beginnende ruiter. Later blijkt dat het paard bij koper steeds minder tölt laat zien en koper komt bij verkoper klagen.

Als dit een consumentenkoop is en koper komt binnen 6 maanden dan moet verkoper bewijzen (dus ook risico) dat het paard ten tijde van de koop wel tölt liet zien en dat het afnemen van de tölt te wijten is aan het gebrek aan rijvaardigheid van koper. Lukt dit bewijs niet, dan moet verkoper of een ander paard leveren of wordt koop ontbonden (en/of schadevergoeding)

Maar was dit een overeenkomst tussen twee consumenten dan moet koper bewijzen dat het paard ten tijde van de koop al een slechte tölter was en dit niet door verkoper is gemeld. Waarbij koper ook moet bewijzen dat dit onderdeel voor hem essentieel was en ook aan verkoper was verteld. Lukt dit bewijs niet, dan heeft koper pech.

Een heel verhaal
Wij hopen jullie hiermee een leidraad te hebben gegeven bij de koop van een paard en wensen jullie veel succes en vooral veel plezier met je (nieuwe) paard!

Neel Gottschald/Maeike Woelinga